گواتر

علائم زمانی ایجاد می‌شوند که گواتر به‌اندازه‌ای بزرگ شود که بر سایر ساختارهای گردن فشار اعمال کند.

بیماران مبتلا به گواتر  بزرگ‌تر تیروئیدی عمدتاً علائم زیر را مشاهده می‌کنند:

• توده یا تومور در گردن
• حس فشار ناخوشایند در لوله تنفسی یا نای
• مشکل در قورت‌ دادن و بلعیدن
• گرفتگی صدا
• احساس سرگیجه زمانی که دست‌های خود را به بالا می‌برید.
• سرفه کردن و خس خس سینه

برخی افرادی که مبتلا به گواتر هستند ممکن است مبتلا به پرکاری تیروئید نیز باشند و علائم زیر را تجربه کنند:

• کاهش شدید وزن
• حس حساسیت به گرما
• لرزش
• عصبانیت
• ضربان قلب نامنظم یا سریع

برخی افرادی که مبتلا به گواتر هستند ممکن است مبتلا به کم کاری تیروئید نیز باشند و علائم زیر را تجربه کنند:

• خستگی (احساس خستگی)
• یبوست
• پوست خشک
• افزایش وزن غیر قابل توضیح
• قاعدگی غیر طبیعی

در ایالات متحده نیز تا قبل از مصرف ید این مسئله بسیار شایع بود. پس از مصرف ید، شیوع گواتر در ایالات متحده به‌شدت کاهش‌یافته است.
امروزه، علت ایجاد گواتر به‌ دلیل عواملی مانند تولید بیش از حد هورمون تیروئید (هایپرتیروئیدیسم)، کم‌شدن تولید هورمون تیروئید (هیپوتیروئیدی) یا وجود چندین توده در غده تیروئید (گواتر چندگانه) است.
به طور کلی عوامل زیر زمینه ‌ساز بروز بیماری گواتر هستند:

کمبود ید

در برخی مناطق جهان هنوز کمبود ید در رژیم غذایی وجود دارد، اما در بسیاری از کشورها افزودن ید در رژیم غذایی باعث کاهش این بیماری شده است.

بیماری گریوز

بیماری گریوز یک بیماری خودایمنی است که در آن سیستم ایمنی بدن به تیروئید شما حمله می کند و باعث بزرگتر شدن آن می‌شود. بیماری گریوز همچنین باعث پرکاری تیروئید می شود که نیاز به درمان دارد.

کیست‌ تیروئید

کیست‌ تیروئید حفره‌هایی پر از مایع هستند که در اثر آدنوم‌های تخریب‌شده تیروئید، کیست‌های مادرزادی یا تولید بیش از حد مایع تولید شده توسط تیروئید به نام کلوئید ایجاد می‌شوند.

هاشیموتو

بیماری هاشیموتو یک شرایط التهابی مزمن غده تیروئید است که به علت یک فرایند خودایمنی آنتی‌بادی‌های خودکار به تیروگلوبولین (پروتئین طبیعی توسط غده تیروئید تولید شده) آسیب می‌زنند. هاشیموتو معمولاً با کاهش تولید هورمون تیروئیدی به نام هیپوتیروئیدی مرتبط است. همچنین ممکن است همراه با تشکیل توده‌های مشابه توده‌های تیروئیدی باشد. این توده‌ها مشابه توده‌های تیروئیدی نگران‌کننده نیستند.

سرطان تیروئید

اگرچه احتمال اینکه یک توده تیروئیدی سرطانی باشد بسیار کم است، اما موارد زیر با افزایش خطر بدخیمی سرطان تیروئید مرتبط هستند:

• سن کمتر از ۳۰ سال
• سن بیشتر از ۵۰ سال
• در مردان بیشتر از زنان مشاهده می‌شود.
• زمینه ارثی شدید از سرطان تیروئید
• زمینه ارثی شدید از سایر سرطان‌های اندوکرین
• توده‌های تیروئیدی خیلی بزرگ
• خشکی صدا

بارداری

گنادوتروپین، هورمونی که در بدن مادر در دوران بارداری تولید می‌شود، می‌تواند باعث رشد تیروئید شود.

ندول‌های تیروئید

ندول تیروئید درواقع رشد نامنظم سلول‌های تیروئید است که یک توده را تشکیل می دهند. یک فرد ممکن است یک ندول یا چندین ندول داشته باشد.

تیروئیدیت

تیروئیدیت، التهاب تیروئید است که در اثر یک اختلال خود ایمنی، عفونت باکتریایی یا ویروسی یا دارو ایجاد می‌شود. التهاب ممکن است باعث پرکاری تیروئید یا کم کاری تیروئید شود.

آزمایش خون تیروئید

این آزمایش خون، سطح هورمون تیروئید را اندازه گیری می‌کند که نشان می‌دهد غده تیروئید به درستی کار می کند یا خیر.

سونوگرافی

تشخیص گواتر تیروئید با یک معاینه کامل سونوگرافی از کل غده تیروئید و غدد لنفاوی گردن انجام می‌شود. سونوگرافی شما را در معرض هیچ تابشی قرار نمی‌دهد. از امواج صوتی برای بررسی ساختارهای مهم گردن استفاده می‌شود.

بیوپسی FNA

بیوپسی سوزنی روش دیگری از سونوگرافی است که تنها در صورتی استفاده می‌شود که توده‌ای در گواتر تیروئید وجود داشته باشد که مشکوک به بدخیمی باشد. فرایند به‌دست‌آوردن نمونه کوچک از سلول‌ها سیتولوژی آسپیراسیون با سوزن ریز (FNA) نامیده می‌شود.

در این روش از سونوگرافی برای دیدن غده تیروئید و غده لنفاوی گردن استفاده می‌شود. در طول بیوپسی، سونوگرافی به آنها کمک می‌کند تا مطمئن شوند که نمونه‌های FNA را از نواحی مناسب دریافت می‌کنند.

FNA  به‌طورکلی بر روی تمام گره‌های تیروئیدی که به‌اندازه کافی بزرگ هستند انجام می‌شود. این بدان معنی است که آنها از حدود ۱ سانتی متر (حدود ۰.۵ اینچ) بزرگ‌تر هستند.

بیوپسی FNA از غدد لنفاوی متورم یا غیرطبیعی در گردن باعث تشخیص دقیق‌تر می‌شود. در این روش سلول‌های ناحیه مشکوک بدون برش یا درد برداشته می‌شوند و زیر میکروسکوپ بررسی می‌شوند.

نکات بیوپسی گواتر

• این نوع بیوپسی معمولاً در مطب یا کلینیک پزشک انجام می‌شود.
• ممکن است قبل از بیوپسی، بی‌حسی موضعی (داروی بی‌حس‌کننده) به پوست روی ندول تیروئید تزریق شود.
• پزشک شما یک سوزن نازک و توخالی را مستقیماً در هر گره مشکوک غالب در گواتر تیروئید قرار می‌دهد تا برخی از سلول‌ها و احتمالاً چند قطره مایع را داخل سرنگ کند.
• پزشک معمولاً این کار را ۲ یا ۳ بار دیگر تکرار می‌کند و از چندین ناحیه ندول نمونه می‌گیرد.
• سپس محتویات سوزن و سرنگ روی یک لام شیشه‌ای قرار داده می‌شود و سپس نمونه‌های FNA به آزمایشگاه فرستاده می‌شود. نمونه در آنجا توسط سیتولوژیست متخصص زیر میکروسکوپ بررسی می‌شود تا ببیند سلول‌ها،  بدخیم، خوش‌خیم یا سرطانی به نظر می‌رسند.

خونریزی در محل بیوپسی به جز در افراد مبتلا به اختلالات خونریزی  بسیار نادر است. حتی زمانی که این اتفاق می‌افتد، خونریزی تقریباً همیشه بسیار محدود است. اگر مشکلات خونریزی دارید یا داروهایی مصرف می‌کنید که می‌توانند بر خونریزی تأثیر بگذارند، مانند آسپرین یا داروهای رقیق‌کننده خون، حتماً به پزشک خود اطلاع دهید.

• گاهی اوقات بیوپسی FNA نیاز به تکرار دارد؛ زیرا ممکن است نمونه‌ها حاوی سلول‌های کافی نباشند.
• اکثر بیوپسی‌های FNA نشان می‌دهد که گواترهای تیروئید خوش‌خیم هستند.
• به‌ندرت، بیوپسی FNA ممکن است خوش‌خیم باشد، حتی اگر تشخیص سرطان تیروئید واقعاً وجود داشته باشد

اگر اندازه گواتر تیروئید افزایش یابد یا علائم دیگری ایجاد شود، ممکن است روش‌های دیگری استفاده شود. گواترهای کوچک تیروئیدی که در طی سال‌ها تغییر نمی‌کنند ممکن است هرگز به هیچ درمانی نیاز نداشته باشند. از جمله راه‌های درمان بیماری گواتر عبارتند از:

درمان با هورمون تیروئید

اگر کم‌کاری تیروئید دارید، پزشک برای شما هورمون تیروئید را به شکل قرص یا کپسول تجویز می‌کند. انواع مختلفی از قرص‌های هورمون تیروئید وجود دارد که پزشکان ممکن است برای مقابله با سطح پایین هورمون تجویز کنند. در واقع، تجویز هورمون تیروئید می‌تواند تولید هورمون محرک تیروئید (TSH) غده هیپوفیز را کاهش دهد و در نتیجه رشد بافت تیروئید را کم کند. در بسیاری از موارد، زمانی که بیماران کم‌کاری تیروئید دارند، اندازه گواتر آن‌ها کوچک‌تر از حد معمول می‌شود.

اگر پرکاری تیروئید دارید، پزشک احتمالاً دارویی برای کنترل پرکاری تیروئید برای شما تجویز خواهد کرد. دو دارو وجود دارد که معمولاً برای کنترل پرکاری تیروئید تجویز می‌شود. اولی متیمیزول و دومی پروتیوراسیل (PTU) است. این داروها باید توسط متخصصان غدد تجویز شوند که نحوه عملکرد این داروها و عوارض جانبی احتمالی و عوارض استفاده از آنها توضیح داده شود. از این داروها می‌توان برای آماده‌سازی بیماران برای موارد زیر استفاده کرد:

• درمان با ید رادیواکتیو
• عمل جراحی
• مشاهده گواتر بیمار

اگر یک بیمار التهابی گواتر هستید، پزشک ممکن است داروهایی را تجویز کند که التهاب را درمان می‌کنند. آسپرین، کورتیکواستروئیدها (استروئیدها) و هم داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی ممکن است برای گواتر تیروئید مرتبط با علل خودایمنی یا سایر علل التهابی تجویز شوند.

درمان با ید رادیواکتیو:

• در شرایطی که گواتر تیروئید با تولید بیش از حد هورمون تیروئید همراه است استفاده می‌شود.
• به‌صورت خوراکی مصرف می‌شود.
• درمان RAI اغلب منجر به کاهش اندازه گواتر می‌شود.
• در درازمدت معمولاً منجر به نیاز مادام‌العمر بیمار به داروهای جایگزین هورمون تیروئید می‌شود.

جراحی تیروئید

در صورت وجود علائم زیر عمل جراحی تیروئید گزینه بهتری است:

• گواتر تیروئید بزرگ است. (توده قابل‌مشاهده در گردن)
• باعث فشار به لوله تنفس یا لوله بلع می‌شود.
• گواتر منجر به تولید بیش از حد هورمون تیروئید میشود.
• وجود ندول‌های تیروئیدی که دارای FNAهای نامشخص یا مشکوک به سرطان هستند.
• گواتر چند ندولار بوده و باعث بروز علائم شود.
• گواتر تیروئیدی که پس از درمان ید رادیواکتیو RAI پیشرفت کرده یا همچنان باعث بروز علائم می‌شود.