گریوز چیست؟
بیماری گریوز یک اختلال خودایمنی است که باعث پرکاری تیروئید میشود. در این بیماری، سیستم ایمنی بدن به طور غیرطبیعی به غده تیروئید حمله و آن را تحریک به تولید بیش از حد هورمونهای تیروئید میکند. اختلال خودایمنی گریوز باعث افزایش فعالیت تیروئید و افزایش تولید هورمونهای تیروئید میشود. این افزایش فعالیت ممکن است منجر به افزایش حجم تیروئید (گواتر)، افزایش ترشح هورمونهای تیروئید (هایپرتیروئیدیسم) و علائم دیگر مرتبط با این حالت شود.
- افزایش ضربان قلب
- اضطراب و تحریکپذیری
- بیخوابی
- کاهش وزن
- تعریق
- لرزش دست
- ضعف عضلانی
- بیرونزدگی چشم (در برخی موارد)
علائم گواتر:
- تورم غده تیروئید در جلوی گردن
- مشکل در بلع یا تنفس
علائم چشمی گریوز:
علاوه بر مواردی که ذکر شد این بیماری ممکن است با علائم چشمی نیز همراه باشد. این علائم میتواند به صورت تغییرات در دیداری یا حساسیت به نور نمایان شود. از جمله علائم چشمی گریوز عبارتند از:
- قرمزی چشم
- خشک چشم
- اشکریزی بیش از حد
- دید کم و تاری دید
- محدودیت در حرکت چشم
- دوبینی
- برجستگی چشمها
تجمع این سلولها تودهای به نام تومور تشکیل میدهد. تومور میتواند آنقدر بزرگ شود تا به بافت مجاور حمله کند و به غدد لنفاوی گردن گسترش یابد (متاستاز).
برای اکثر سرطانهای تیروئید، مشخص نیست که چه چیزی باعث تغییرات DNA و ایجاد سرطان میشود.
- ژنتیک: طبق تحقیقات مشاهده شده است که در خانوادههایی که افرادی با بیماری گریوز وجود دارند، احتمال ابتلا به این بیماری بالا است. این موضوع بیانگر تأثیر عوامل ژنتیک در ایجاد بیماری گریوز است.
- عوامل محیطی: عوامل محیطی نیز ممکن است در بروز گریوز نقش داشته باشند. برخی از عوامل محیطی که ممکن است باعث شروع یا تشدید بیماری گریوز شوند، شامل عوامل استرسی، عفونتها و مصرف دخانیات میشوند.
- نقص ید: نقص ید میتواند به فعالیت زیاد تیروئید و در نتیجه بروز گریوز منجر شود.
- فشار و استرس
- وجود عفونت و ویروس در بدن
- بارداری
ریسک ابتلا به بیماری گریوز در چه افرادی بیشتر است؟
به گزارش از سایت my.clevelandclinic بیماری گریوز بیشتر خانمها را به نسبت آقایان تحت تاثیر قرار میدهد. این بیماری معمولا در افراد بین ۳۰ تا ۵۰ سال رخ میدهد، اما میتواند کودکان را نیز تحت تاثیر قرار دهد. اگر سابقه خانوادگی بیماری تیروئید داشته باشید یا سیگار میکشید، خطر ابتلا به بیماری گریوز در شما افزایش مییابد.
همچنین در صورت ابتلا به بیماری خودایمنی دیگری مانند موارد زیر، ریسک ابتلا به این بیماری تیروئید افزایش میابد:
- روماتیسم مفصلی
- لوپوس
- دیابت نوع ۱
- بیماری سلیاک
- پیسی، بَرَص، لکوپیس یا ویتیلایگو
سوابق پزشکی و بررسی بالینی:
پزشک ابتدا سوابق پزشکی شما را میپرسد. او سؤالاتی در مورد علائم، فعالیتهای روزمره، سوابق خانوادگی و سوابق عفونتی نیز ممکن است بپرسد. سپس، با بررسی علائم بالینی احتمال گریوز را مورد ارزیابی قرار میدهد.
تشخیص با آزمایش خون تیروئید:
آزمایشهای خونی مانند اندازهگیری هورمونهای تیروئید (TSH، T3، T4) و آزمایشهای مرتبط با آنتی تیروئید آنتیبادیها (مانند آنتی تیروئید پراکسیداز و آنتی تیروئید گلوبولین) انجام میشود. در بیماری گریوز، معمولاً مشاهده میشود که هورمون T3 و T4 بالا هستند و TSH پایین است.
آزمایش خون آنتی بادی تیروئید:
دو نوع آنتی بادی مرتبط با بیماری گریوز عبارتند از TSI (آنتی بادی های تحریک کننده تیروئید) و TBII (ایمونوگلوبولین های مهار کننده اتصال تیروتروپین).
تشخیص با سونوگرافی تیروئید:
این تصویربرداری با فراصوت، اندازه و ساختار تیروئید را نمایان میکند. در بیماری گریوز، ممکن است تیروئید بزرگ (گواتر) و گلوداهای متعدد (ندولهای گرم) مشاهده شود.
اسکن تیروئید با رادیواکتیو ایودی (RAI)
این آزمایش به بررسی جذب ید توسط تیروئید میپردازد. در گریوز، جذب ید بسیار بالا است.
اگر آزمایشهای خون نیز نشان میدهد که سطح هورمون تیروئید بیش از حد بالا است (پرکاری تیروئید)، این زمانی است که اسکن ید رادیویی انجام میشود. در این موارد، هورمون محرک تیروئید (TSH) بسیار پایین و ایمونوگلوبولین محرک تیروئید بسیار بالا خواهد بود.
در طول اسکن تیروئید، مقدار کمی ید رادیواکتیو در یک قرص به بیمار داده میشود و از یک دوربین تصویربرداری مخصوص برای تعیین میزان ید توسط غده تیروئید استفاده میشود. در این وضعیت اینکه آیا تیروئید ید را در سراسر غده تیروئید جذب میکند یا خیر بررسی میشود.
جذب زیاد ید توسط غده تیروئید نشاندهنده بیماری گریوز یا پرکاری تیروئید است. اگر ندول تیروئید نسبت به بقیه غده تیروئید جذب ید کمتری داشته باشد، آن ندول تیروئید را “ندول سرد” مینامند.
در بیماران مبتلا به گواتر چند ندولار، غالباً چندین ندول تیروئید، کیستیک و پر از مایع هستند. انتظار میرود این نواحی کیستیک تیروئید چند ندولار نسبت به بقیه غده ید کمتری مصرف کنند و «سرد» به نظر برسند.
ندولهای گرم تقریباً همیشه غیر سرطانی هستند. درمان ترجیحی ندولهای گرم اغلب جراحی است. زیرا یک درمان واضح، ایمن و ۱۰۰٪ مؤثر برای پرکاری تیروئید است.
آزمایش چشم (تست اشک چشم):
در برخی از افراد با آزمایش اشک چشم گریوز (با استفاده از تلقیح) ممکن است نشاندهنده افزایش فشار داخل چشم به دلیل گواتر گرم باشد.
اگر علائمی از چشمان خود دارید، پزشک ممکن است برای تعیین تأثیر بیماری گریوز بر چشم، ماهیچههای چشم، چربی مداری و ساختارهای اطراف، سی تی اسکن یا ام آر آی را تجویز کند. مجموعهای جامع از تمام معاینه فیزیکی و آزمایشهای برای تشخیص بیماری گریوز استفاده میشود.
تشخیص نهایی گریوز بر اساس ترکیبی از اطلاعات مذکور و دیگر ملاحظات پزشکی صورت میگیرد. درصورتیکه تشخیص گریوز قطعی شود، برنامه درمانی مناسب توسط پزشک شما تعیین میشود.
داروهای ضد تیروئید
داروهای ضد تیروئید، مانند متیمازول و پروپیل تیوراسیل، تولید هورمون تیروئید توسط تیروئید را مسدود می کنند. در درصد کمی از افراد، این داروها باعث بثورات پوستی و کاهش تعداد گلبولهای سفید خون میشوند که ممکن است خطر عفونت را افزایش دهد. به ندرت بیماری کبدی ایجاد می شود.
ید رادیواکتیو
این روش باعث تخریب سلولهای تیروئید و کاهش تولید هورمونهای تیروئید میشود. این درمان شامل مصرف یک دوز ید رادیواکتیو به صورت قرص یا مایع است. رادیواکتیو به آرامی سلولهای غده تیروئید را از بین می برد. (بدن شما در معرض تشعشع نیست.) با کوچک شدن غده تیروئید، سطح هورمونها به حالت عادی باز می گردد. افرادی که باردار یا شیرده هستند نباید این درمان را دریافت کنند. اگر این درمان را داشته باشید، احتمالاً در نهایت به کم کاری تیروئید (تیروئید کم کار) مبتلا خواهید شد که نیاز به دارو دارد. اما درمان کمکاری تیروئید راحتتر از پرکاری تیروئید است و باعث ایجاد مشکلات درازمدت سلامت کمتری میشود.
جراحی تیروئید
در موارد شدید، ممکن است لازم باشد غده تیروئید به طور کامل یا جزئی برداشته شود. جراحی تیروئید یکی از بهترین روشهای درمان این بیماری است. پس از جراحی، برخی افراد دچار کم کاری تیروئید میشوند. در این صورت نیاز است داروی لووتیروکسین مصرف کنید.
لازم به ذکر است که انتخاب بهترین جراح تیروئید در به حداقل رساندن عوارض عمل تیروئید بسیار تاثیر گذار است. دکتر سید احمد فنایی، عضو انجمن جراحان تیروئید آمریکا، اعمال جراحی را با به روزترین تجهیزات پزشکی مانند دستگاه عصب سنج انجام میدهند.
عوارض بیماری گریوز چیست؟
اگر بیماری گریوز درمان نشود، میتواند عوارض جدی مانند مشکلات قلبی، پوکی استخوان و مشکلات باروری را به دنبال داشته باشد. این بیماری ممکن است بهصورت هایپرتیروئیدیسم (پرکاری تیروئید) علائم بدهد و عوارض زیادی میتواند داشته باشد. برخی از علائم و عوارض شایع بیماری گریوز عبارتاند از:
افراد مبتلا به گریوز ممکن است به دلیل افزایش فعالیت تیروئید، افزایش اشتها و در نتیجه افزایش وزن داشته باشند.
افزایش ترشح هورمونهای تیروئید باعث افزایش ضربان قلب و ناپایداری آن میشود.
افراد مبتلا به گریوز ممکن است تجربه لرزش دستان یا دیگر بخشهای بدن را داشته باشند.
افزایش فعالیت تیروئید ممکن است منجر به خستگی، ضعف عضلانی و کاهش فعالیتهای روزمره شود.
بیماران ممکن است حس گرمازدگی یا افزایش حساسیت به گرما داشته باشند.
ناراحتی از خواب، افزایش تجربه کابوسها و بیخوابی ممکن است از جمله مشکلات خوابی باشد.
بیماران ممکن است حساسیت و تحریکپذیری نسبت به نور و صدا داشته باشند.
تغییرات در پوست ممکن است شامل رطوبت بیش از حد و همچنین ریزش مو باشد.
برخی از بیماران ممکن است با مشکلات چشمی روبرو شوند که شامل قرمزی، خشکی، تورم و حتی افزایش فشار داخل چشم میشود (گویتره).
البته، همیشه قبل از هر تصمیمی، مهم است با پزشک خود مشورت کنید. در اینجا چند نکته برای مدیریت سلامت تیروئید و ممکنه کاهش خطر بروز بیماری گریوز آورده شده است:
مصرف مواد غذایی حاوی ید:
مصرف مواد غذایی که حاوی ید باشند میتواند به تعادل تیروئید کمک کند. غنیترین منابع ید شامل میگو، ماهی، سبزیها دریایی، نمک یددار، و محصولات لبنی هستند.
کنترل استرس: استرس ممکن است بر فعالیت سیستم ایمنی و تیروئید تأثیرگذار باشد. تمرین منظم، تکنیکهای مدیتیشن و یوگا ممکن است به کنترل استرس کمک کنند.
نیاز به ایدرژن:
مصرف ایدرژن (ماده حاوی ید) در مواد غذایی یا مکملهای غذایی، مخصوصاً در مناطق کم ید، میتواند به سلامت تیروئید کمک کند. اگر در منطقه با مشکل کمبود ید هستید، مشاوره با پزشک برای تعیین میزان مناسب ایدرژن مفید است.
جلوگیری از مصرف دخانیات: مصرف دخانیات ممکن است باعث افزایش خطر بروز برخی از اختلالات تیروئیدی شود. بنابراین، جلوگیری از مصرف تنباکو و دخانیات مهم است.
کنترل وزن و فعالیت بدنی منظم:
حفظ وزن سالم و انجام فعالیت بدنی منظم میتواند به کنترل تعادل هورمونها و جلوگیری از برخی اختلالات تیروئیدی کمک کند.
پیگیری مرتب با پزشک:
اگر در خانوادهتان افرادی با بیماری گریوز وجود دارد، مشاوره با پزشک و پیگیری منظم وضعیت تیروئید شما میتواند مفید باشد.
توجه داشته باشید که این اقدامات میتوانند به بهبود سلامت تیروئید و کاهش خطر بروز بعضی اختلالات تیروئیدی کمک کنند، اما نمیتوانند به طور کامل بیماری گریوز را جلوگیری کنند. بنابراین، مشاوره با پزشک و پیگیری منظم برای ارزیابی وضعیت تیروئید اهمیت دارد.






بدون دیدگاه