قرص لووتیروکسین چگونه باید مصرف شود؟

لووتیروکسین چیست؟

لووتیروکسین برای درمان کم کاری تیروئید در کودکان و بزرگسالان استفاده می‌شود. این قرص کم کاری تیروئید در بزرگسالان همراه با جراحی و درمان با ید رادیواکتیو برای درمان نوع خاصی از سرطان تیروئید نیز استفاده می‌شود. اکثرافرادی که جراحی تیروئید انجام می‌دهند نیز تا آخر عمر به این دارو نیاز خواهند داشت. لووتیروکسین با جایگزینی هورمون تیروئیدی که به طور معمول توسط بدن تولید می‌شود، عمل می کند. در ادامه مطلب با نحوه مصرف این داروی تیروئيد بیشتر آشنا می‌شویم.

داروی لووتیروکسین برای چیست؟

قرص خوراکی لووتیروکسین برای درمان کم کاری تیروئید استفاده می‌شود.

این قرص همچنین می‌تواند برای درمان گواتر  و انواع خاصی از سرطان تیروئید استفاده گردد.

چگونگی عملکرد قرص لووتیروکسین

غده تیروئید، هورمونی به نام تیروکسین تولید می‌کند. تیروکسین میزان انرژی بدن را کنترل می‌کند (میزان متابولیسم). این هورمون در سیستم گوارش، نحوه‌ عملکرد قلب، عملکرد عضلات، رشد مغز و سلامت استخوان نقش کلیدی دارد. وقتی غده تیروئید، تیروکسین کافی تولید نمی‌کند (کم کاری تیروئید)، بسیاری از عملکردهای بدن کند می‌شوند. قرص لووتیروکسین، نسخه مصنوعی هورمون تیروکسین است. برخی از رایج‌ترین علائم غده تیروئید کم‌ کار عبارتند از:

• خستگی
• احساس سرما
• مشکل در تمرکز
• افزایش وزن
• احساس افسردگی

بیمار قرص لووتیروکسین مصرف می‌کند تا جایگزین تیروکسینی شود که غده تیروئید، قادر به تولید آن نیست و از علائم کم کاری تیروئید جلوگیری کند. علاوه بر این، هنگامی که بر اثر ابتلا به گواتر یا سرطان تیروئید، عمل برداشتن و حذف غده‌ تیروئید انجام می‌شود نیز باید قرص لووتیروکسین به‌طور مادام العمر مصرف شود.

نحوه مصرف قرص لووتیروکسین

قبل از شروع مصرف لووتیروکسین پزشک برای تعیین میزان دوز دارو برای بیمار، آزمایش خون را انجام می‌دهد.

معمولاً به بیماران توصیه می‌شود که قرص لووتیروکسین را به ‌‌صورت ناشتا و حداقل نیم ساعت قبل از اولین وعده‌ غذایی خود، یعنی صبحانه با معده خالی و فقط با آب مصرف کنند. اما برای بیمارانی که ممکن است بخواهند در وعده صبحانه، قهوه، چایی، غلات و شیر مصرف کنند، بهترین زمان خوردن قرص لووتیروکسین،  شب قبل از خواب است. هر چند که مصرف شب هنگام این قرص برای همه‌ی بیماران توصیه نمی‌شود. افرادی که یک روال ثابت خواب دارند و داروهای دیگری را قبل از خواب مصرف نمی‌کنند، می‌توانند قرص لووتیروکسین را قبل از خواب مصرف کنند.

این مهم است که قبل از اینکه تغییری در زمان مصرف قرص لووتیروکسین ایجاد کنید، با پزشک خود مشورت نمایید. همچنین باید بدانید که اگر قصد دارید، لووتیروکسین را قبل از خواب مصرف نماید، باید بین آخرین وعده غذایی یا میان وعده شما با لووتیروکسین ۴ ساعت فاصله وجود داشته باشد. برای افرادی که عادت به شب خواری دارند، این تغییر زمان مصرف لووتیروکسین، توصیه نمی‌گردد.

نکته مهم دیگر در برنامه‌ریزی برای دوز لووتیروکسین هنگام خواب در نظر گرفتن سایر داروهایی است که مصرف می‌کنید. در حالت ایده آل لووتیروکسین باید تنها دارویی باشد که قبل از خواب مصرف می‌شود. درست مانند دوزهای صبحگاهی، بهتر است از مصرف همزمان با سایر داروها مانند استاتین‌ها، داروهای فشار خون و متفورمین خودداری شود.

شواهد علمی زیادی وجود دارد که نشان می‌دهد مصرف لووتیروکسین به همراه یک وعده غذایی، باعث کاهش جذب آن در بدن می‌شود و ممکن است در سطح TSH تغییراتی ایجاد کند.

به همین دلیل توصیه می‌شود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه پس از مصرف قرص تیروئید، صبحانه میل کنید. به‌ ویژه افرادی که از سرطان تیروئید رنج می‌برند یا زنان باردار و بیمارانی که به نوسانات تیروئید حساس هستند.

آیا بعد از مصرف قرص لووتیروکسین می‌توان خوابید؟

هیچ هشدار یا دستورالعملی در مورد دراز کشیدن یا خوابیدن پس از قرص کم کاری تیروئید لووتیروکسین وجود ندارد. مصرف لووتیروکسین در زمان خواب تاثیر قابل توجهی در سطح هورمون‌های تیروئید دارد و می‌تواند آن‌ها را بهبود بخشد. اما بهتر است برای انتخاب بهترین زمان مصرف قرص لووتیروکسین خود با پزشک نیز مشورت کنید.

اهمیت آزمایش خون در زمان مصرف قرص تیروئید لووتیروکسین

همان طور که ذکر شد، پزشک قبل از از شروع مصرف لووتیروکسین، آزمایش خون را برای بررسی سطح هورمون‌های تیروئید در بدن انجام می‌دهد. آزمایش خون باید به‌طور منظم، در ابتدا هر ۴ تا ۶ ماه یکبار و سپس سالی یک بار انجام شود. این کار به پزشک اجازه می‌دهد تا دوز مناسب بیمار را تنظیم کند. در موارد زیر نیاز به آزمایش خون بیشتری است:

• بارداری
• شروع به مصرف یا قطع مصرف دارویی که با لووتیروکسین تداخل دارد.
• علائمی که نشان می‌دهد دوز دارو نامناسب است.

تداخل دارویی و غذایی قرص کم کاری تیروئید

بسیاری از غذاها و داروها از قبیل مکمل‌های حاوی کلسیم، سویا و آهن در جذب لووتیروکسین اختلال ایجاد می‌کنند. به عبارت ساده‌تر، برخی از مواد غذایی و دارویی شناخته شده در صورت مصرف همزمان با قرص لووتیروکسین، مانع از جذب هورمون‌های تیروئید جایگزین در این قرص می‌شوند. تغییر در میزان جذب لووتیروکسین منجر به تغییر در آزمایش خون تیروئید می‌گردد. این آزمایش برای بررسی مناسب بودن دوز دارو از اهمیت بسزایی برخوردار است.

به عنوان مثال، محققان بر اساس یافته‌های پژوهشی به این نتیجه رسیده‌اند که کلسیم و پروتئین موجود در شیر می‌تواند به‌طور مستقیم در میزان جذب مناسب و کامل لووتیروکسین تداخل ایجاد کند و مدیریت هیپوتیروئید یا کم‌ کاری تیروئید را دشوار و پیچیده نماید.

بنابراین بهتر است از مصرف همزمان غذاهای غنی از کلسیم مانند شیرگاو، ماست، انواع پنیرها، بستنی، ماست و شیرهای غنی لبنی که از بادام سویا تهیه می‌شوند با قرص لووتیروکسین خودداری شود. حداقل یک ساعت بین مصرف لووتیروکسین و این قبیل از مواد غذایی بلافاصله را رعایت نماید.

برای اطلاع از نحوه مصرف لووتیروکسین در بارداری روی لینک درج شده کلیک کنید.

چه داروهای دیگری بر لووتیروکسین تأثیر می گذارد؟

به گفته سایت معتبر drugs گاهی اوقات استفاده همزمان از برخی داروها بی خطر نیست. برخی از داروها می‌توانند بر سطح هورمون تیروئید شما تأثیر بگذارند و همچنین اثربخشی لووتیروکسین را کاهش دهند.

اگر از هر یک از داروهای زیر استفاده می کنید، از مصرف آنها در ۴ ساعت قبل یا ۴ ساعت پس از مصرف لووتیروکسین خودداری کنید:

• کربنات کلسیم
• سِولامر، لانتانیم
• کلستیرامین، کولسولام، کلستیپول
• مکمل های آهن
• سوکرالفات
• سدیم پلی استایرن سولفونات
• کاهش دهنده اسید معده – اسموپرازول، لانسوپرازول، امپرازول، رابپرازول، نکسیوم، پریلوسک، پریواسید، پروتونیکس، زگرید
• آنتی اسیدهایی که حاوی آلومینیوم یا منیزیم هستند
• فنوباربیتال، ریفامپین
• کتامین، داروهای استروئیدی
• داروهای ضد افسردگی مانند آمی تریپتیلین یا ماپروتیلین
• داروهای قلب یا فشار خون
• داروهای دیابت
• داروهای سرطان مانند ایماتینیب
• رقیق کننده خون – وارفارین، کومادین
• و غیره

عوارض جانبی لووتیروکسین

در صورت داشتن علائم واکنش آلرژیک به لووتیروکسین مانند کهیر، تنفس دشوار، تورم صورت، لب‌ها، زبان یا گلو، سریعا به پزشک مراجعه کنید.

لووتیروکسین ممکن است در برخی افراد عوارض جانبی جدی ایجاد کند. اگر موارد زیر را تجربه کردید فوراً با پزشک خود تماس بگیرید:

• درد ناگهانی یا مشکل در حرکت باسن، مچ دست یا کمر
• ضربان قلب سریع یا نامنظم
• درد قفسه سینه، درد گسترش به فک یا شانه
• خس خس سینه
• تب، تورم غدد، خارش، درد مفاصل یا عدم احساس خوب
• حالت تهوع، استفراغ یا اسهال
• قند خون بالا – افزایش تشنگی، افزایش ادرار، خشکی دهان

عوارض جانبی شایع لووتیروکسین

• تب، گرگرفتگی، افزایش تعریق
• خستگی
• بثورات پوستی، ریزش مو
• درد قفسه سینه، ضربان قلب سریع یا نامنظم، تنگی نفس
• سردرد، گرفتگی عضلات پا، درد یا ضعف عضلانی
• لرزش، احساس عصبی یا تحریک پذیری، مشکلات خواب (بی خوابی)
• افزایش یا تغییر در اشتها
• کاهش یا افزایش وزن
• تغییرات در دوره های قاعدگی

هشدارهای مصرف قرص تیروئید کم کار

اگر شرایط پزشکی خاصی دارید ممکن است نتوانید از لووتیروکسین استفاده کنید. اگر اختلال غده فوق کلیوی درمان یا کنترل نشده یا هر گونه مشکل قلبی یا حمله قلبی اخیرا دارید، به پزشک خود اطلاع دهید.

لووتیروکسین نباید برای درمان چاقی یا مشکلات وزن استفاده شود. عوارض جانبی خطرناک یا مرگ ممکن است در اثر استفاده نادرست از این دارو رخ دهد، به خصوص اگر از سایر داروهای کاهش وزن یا سرکوب کننده اشتها استفاده می‌کنید.

مصرف بیش از دوز توصیه شده، این دارو را موثرتر نمی کند و ممکن است عوارض جانبی جدی ایجاد کند.

اگر می‌خواهید بدانید که آیا لووتیروکسین برای لاغری می‌تواند موثر باشد، روی لینک درج شده کلیک نمایید.

اگر یک نوبت قرص لووتیروکسین ناشتا فراموش شود چه کنم؟

دوز فراموش شده لووتیروکسین خوراکی را به محض یادآوری مصرف کنید و سپس به برنامه معمول خود بازگردید. از دو دوز در یک زمان استفاده نکنید.

عوارض نخوردن قرص تیروئید کم کار

کند شدن متابولیسم و افزایش وزن

کاهش شدید نرخ متابولیسم پایه بدن با کند کردن مصرف انرژی توسط بدن به افزایش وزن، چاقی و عدم تحمل سرما منجر می‌شود.

یبوست مزمن

عدم کنترل کم کاری تیروئید باعث کند شدن سرعت حرکت دستگاه گوارش می‌شود و مشکلات شدید و مزمن گوارشی مانند یبوست ایجاد می‌کند.

مشکلات پوست و مو

خشکی شدید و پوسته پوسته شدن پوست، ریزش موی شدید، نازک شدن ناخن‌ها و… از عوارض ناخوشایند عدم استفاده از قرص لووتیروکسین برای کم کاری تیروئید هستند.

مشکلات قلبی عروقی

عدم درمان کم کاری تیروئید در درازمدت سبب افزایش شدید سطح کلسترول LDL می‌شود. این مسئله به افزایش ریسک ابتلا به بیماری‌های شریان کرونری و فشار خون بالا منجر خواهد شد.

مشکلات شناختی و خلق‌ و خو

کاهش هورمون‌های تیروئید بر توانایی شناختی و عملکرد ذهنی فرد نیز تأثیر می‌گذارد. افسردگی، اختلال حافظه، کاهش تمرکز، نقص عملکرد شناختی و مه مغزی از مهم‌ترین عواقب ذهنی عدم کنترل کم کاری تیروئید هستند.

آسیب‌های عصبی

کم کاری تیروئید درمان‌نشده می‌تواند به بافت‌های عصبی آسیب برساند و در ایجاد سندروم تونل کارپال (درد و بی‌حسی در مچ دست) و سایر نوروپاتی‌ها (اختلالات عصبی) نقش داشته باشد. در واقع کاهش هورمون‌های تیروئید باعث تجمع مایعات و التهاب در بافت‌های اطراف عصب‌ها می‌شود و فشار ایجاد شده، عملکرد طبیعی اعصاب را مختل می‌کند.

مشکلات باروری و قاعدگی نامنظم

کم کاری تیروئید کنترل‌نشده در زنان علاوه بر موارد فوق با عوارضی مانند بی‌نظمی در چرخه‌های قاعدگی، سقط‌های مکرر و کاهش میل جنسی نیز همراه است.

کمای میکسدم (Mixdema Coma)

این عارضه، شدیدترین و کشنده‌ترین پیامد کم‌ کاری تیروئید درمان‌نشده است. کمای میکسدم معمولاً در شرایط استرس شدید یا قرارگیری در معرض یک عامل محرک (مانند عفونت یا سرمای شدید) رخ می‌دهد. این وضعیت یک اورژانس پزشکی محسوب می‌شود که با افت شدید سطح هوشیاری و کاهش خطرناک دمای بدن همراه است و می‌تواند زندگی بیمار را تهدید کند.

اگر می‌خواهید در رابطه با خدمات ارائه شده در مطب دکتر احمد فنایی مطالعه کنید، روی لینک آن کلیک کنید.  همچنین می‌توانید برای مشاوره با ما در تماس باشید.