آنچه در این مقاله خواهید خواند:
عملکرد تیروئید در کودکان نارس
اختلال عملکرد تیروئید در کودکان نارس امری معمول است. کم کاری تیروئید مادرزادی موجب اختلال در رشد اعصاب میشود که اگر به موقع و به درستی درمان شود، قابل پیشگیری است. بر اساس مطالعات انجام شده، کم کاری تیروئید در نوزادان نارس نسبت به کودکانی که بعد از اتمام دوره بارداری متولد شدهاند، شایعتر است. سطح تریودوتیرونین (T3) و تیروکسین آزاد (T4) در کودکان نارس در مقایسه با سایر کودکان پایینتر است.
علل کم کاری تیروئید در نوزادان نارس
عوامل زیادی در کم کاری تیروئید در کودکان نارس دخالت دارند از جمله:
نارسایی غده تیروئید برای سنتز ید
عدم تکامل متابولیسم هورمونی تیروئید
کمبود ید یا ید بیش از حد
ناکامل بودن عملکرد محور هیپوتالاموس-هیپوفیز-تیروئید:
در نوزادان نارس، این محور هنوز بهطور کامل توسعه نیافته است و ممکن است سطح هورمونهای تیروئیدی پایینتر از حد طبیعی باشد.
تاخیر در افزایش TSH (هورمون تحریککننده تیروئید):
معمولاً بعد از تولد، TSH باید افزایش یابد، اما در نوزادان نارس این پاسخ ممکن است تأخیر داشته باشد.
بیماریهای همراه نوزاد نارس:
عفونت، مشکلات تنفسی، یا مصرف داروهایی مثل دوپامین یا استروئیدها میتوانند سطح هورمون تیروئید را کاهش دهند.
نارسایی انتقال هورمون از مادر:
در بارداری، هورمونهای تیروئید از طریق جفت منتقل میشوند. نوزاد نارس مدت کمتری در معرض این انتقال بوده و ممکن است ذخایر کمتری داشته باشد.
علائم کم کاری تیروئید در کودکان نارس
عملکرد غده تیروئید در طول دوران جنینی با ترشح سرم تیروکسین (T4) که از هفته ۱۲ بارداری آغاز میشود و تا زمان تولد افزایش مییابد، تکامل پیدا میکند. غلظت T4 در کودکانی که قبل از اتمام دوره بارداری متولد میشوند، پایینتر است. این امر به زمان زایمان یا وزن آنها هنگام تولد مربوط میشود و تا حدی به سبب پایین بودن غلظت TGB (گلوبولین) است. برخلاف سایر کودکان، کودکان نارس افتِ سطح T3 و T4 را در اولین هفته بعد از تولد خود تجربه میکنند.
بسیاری از نوزادان نارس ممکن است علامت واضحی نداشته باشند، اما برخی نشانهها میتوانند شامل موارد زیر باشند:
-
زردی طولانیمدت (یرقان پایدار)
-
ضعف مکیدن شیر
-
خوابآلودگی بیش از حد
-
افزایش وزن ناکافی
-
پوست خشک یا سرد
-
یبوست
-
بزرگی زبان (ماکروگلوسیا)
-
گریه خشن
-
فتق ناف
آیا کم کاری تیروئید در نوزادان نارس مشکلزا است؟
کم کاری شدید تیروئید که با استفاده از نمونه خون نوزادان در طرح غربالگری آنها در بدو تولد اندازهگیری میشود، با موارد زیر مرتبط است:
- افزایش مرگ و میر در نوزادان نارس
- افزایش خطر ابتلا به مشکلات رشد اعصاب
- کاهش سطح هوش (IQ)
- اختلال فلج مغزی
نحوه تشخیص تیروئید نوزادان نارس
تشخیص معمولاً با آزمایش خون از پاشنه پا (غربالگری نوزادی) انجام میشود، اما در نوزادان نارس باید با دقت بیشتری تکرار شود:
آزمایش TSH و T4 آزاد:
معمولاً در هفته اول زندگی بررسی میشود.
اگر نتیجه مشکوک باشد، تست در هفته دوم یا سوم تکرار میشود، چون در نوزادان نارس، سطح هورمونها ممکن است در ابتدا طبیعی باشد اما بعدها افت کند.
ارزیابی عملکرد تیروئید تا چند هفته پس از تولد ادامه مییابد، مخصوصاً در نوزادانی که زیر ۳۲ هفته متولد شدهاند.
درمان کم کاری تیروئید در نوزادان نارس
چنانچه درمان نوزادان تازه متولد شده مبتلا به اختلال تیروئید در اولین ماه تولد آنها آغاز شود، موفقیتآمیزتر است. اگر درمان رها شود، پایین بودن سطح هورمونهای تیروئید میتواند منجر به اختلال سیستم عصبی یا تأخیر در رشد کودک شود. از آنجا که، پزشکان به طور منظم کودکان را در چهار هفته نخست زندگی بررسی میکنند، لذا این مشکلات معمولاً رخ نمیدهند.
اختلال مربوط به پرکاری تیروئید به ندرت در نوزادان مشاهده میشود. چنانچه مادر مبتلا به بیماری گریوز باشد، آنتیبادیهای تحریککننده تیروئید که در خون او هستند، از جفت عبور کرده و غده تیروئید جنین را تحریک میکنند. لذا هورمونهای تیروئید بیش از حد ترشح شده و غده پرکار میشود. ممکن است این حالت به درمان نیاز نداشته باشد؛ زیرا آنتیبادیهای مادر خیلی زود از جریان خون نوزاد محو میشوند (طی دو تا سه ماه).
بدون دیدگاه