آنچه در این مقاله خواهید خواند:
تیروئید و ناباروری
غده تیروئید با ترشح هورمونهای تیروئیدی (T3 و T4) نقش بسیار مهمی در تنظیم متابولیسم بدن، عملکرد سیستم تولیدمثل، و تعادل هورمونی ایفا میکند. اختلالات عملکرد تیروئید، چه به صورت کم کاری تیروئید (هیپوتیروئیدیسم) و چه به صورت پرکاری (هیپرتیروئیدیسم)، میتوانند بر باروری زنان و مردان تأثیر منفی بگذارند. ارتباط تیروئید و ناباروری برای زوجهای جوان بسیار اهمیت دارد. با آگاهی از این ارتباط و درمان مشکلات تیروئید میتوان ابتلا به بارداری را آسانتر کند
تیروئید و ناباروری زنان
زنان به دلایل مختلفی مشکلات باروری را تجربه میکنند. برخی اوقات تشخیص علت دقیق آن دشوار است. یکی از عواملی که بسیاری از زنان مبتلا به اختلالات باروری به آن توجه نمیکنند، احتمال ابتلا به مشکلات تیروئید تشخیص داده نشده و در نتیجه درمان نشده است. غده تیروئید هورمونهایی ترشح میکند که نقش کلیدی در رشد و تکامل ایفا میکنند. بر اساس یافتههای محققان بریتانیایی، تغییرات عملکرد تیروئید میتواند تأثیر زیادی بر روی چرخه باروری قبل، حین و بعد از لقاح بگذارد. از دو دهه پیش تاکنون، محققان متوجه شدهاند که ارتباط مستقیمی بین کمکاری و پرکاری تیروئید (مشکلات تیروئید) با ناباروری، بارداری نامطلوب و نقص جنین وجود دارد. همچنین محققان اظهار کردند که مشکلات تیروئید در زنان، همراه با افزایش خطر ابتلا به مشکلات دوران بارداری از جمله سقط جنین، مسمومیت حاملگی، رشد ناکافی جنین، زایمان زودرس و تولد نوزاد نارس است.
تغییرات هورمونی زیادی که در اثر اختلالات تیروئید در بدن ایجاد میشود میتواند منجر به چرخههای قاعدگی نامنظم و سایر مشکلات مربوط به قاعدگی شود که باروری را متأثر میکنند. مشکلات تیروئید به گونههای مختلفی میتواند موجب ناباروری شود
کم کاری تیروئید و ناباروری در زنان
تیروئید کم کار از طریق موارد زیر میتواند باعث ناباروری در زنان گردد:
-
اختلال در تخمکگذاری: کمکاری تیروئید باعث کاهش ترشح گنادوتروپینها (LH و FSH) از هیپوفیز شده و میتواند مانع تخمکگذاری منظم شود.
-
اختلال در چرخه قاعدگی: این حالت ممکن است موجب قاعدگیهای نامنظم، خونریزی شدید یا حتی آمنوره (قطع قاعدگی) شود. کمکاری تیروئید در زنان، با تعداد کم دفعات قاعدگی (الیگومنوره) که در آن دورهها بیش از ۳۵ روز فاصله دارند، مرتبط است. در مقابل، پرکاری تیروئید با هیپومنوره (پریود کوتاه با خونریزی کم) و پلی منوره که در آن خونریزی منظم در فواصل کمتر از ۲۱روز رخ میدهد، ارتباط دارد.
-
افزایش سطح پرولاکتین: کمکاری تیروئید میتواند باعث افزایش پرولاکتین شود که خود نیز عاملی برای مهار تخمکگذاری و ناباروری است. همچنین کمکاری تیروئید میتواند سبب افزایش تولید پرولاکتین (هورمون کنترلکننده تولید شیر یا شیردهی) در زنانی که باردار نیستند، شود. زمانی که سطح پرولاکتین بالا باشد ممکن است تخمکگذاری انجام نشود.
-
سقط مکرر: در زنان باردار، کمکاری کنترلنشده تیروئید خطر سقط جنین، زایمان زودرس، و اختلال رشد جنین را افزایش میدهد.
کم کاری تیروئید و ناباروری در مردان
تیروئید کم کار از طریق موارد زیر میتواند باعث ناباروری در مردان گردد:
-
کاهش میل جنسی: کمکاری تیروئید باعث کاهش تستوسترون آزاد و میل جنسی میشود.
-
اختلال در کیفیت اسپرم: ممکن است موجب کاهش تعداد اسپرم، تحرک ضعیف و شکل غیرطبیعی اسپرمها گردد.
-
اختلال نعوظ: به دلیل کاهش متابولیسم و اختلالات هورمونی، برخی مردان دچار ناتوانی جنسی میشوند.
پرکاری تیروئید و ناباروری در زنان
تیروئید پرکار به دلایل زیر میتواند باعث ناباروری در زنان شود:
-
تخمکگذاری نامنظم: پرکاری تیروئید ممکن است باعث قاعدگیهای نامنظم، کوتاهمدت یا حتی قطع قاعدگی شود.
-
کاهش احتمال بارداری: تغییرات متابولیک و هورمونی مانع لانهگزینی موفق جنین در رحم میشوند.
-
افزایش خطر سقط: پرکاری کنترلنشده با افزایش خطر سقط، پرهاکلامپسی و وزن پایین نوزاد همراه است.
پرکاری تیروئید و ناباروری در مردان
تیروئید پرکار از طریق اختلالات زیر میتواند باعث ناباروری در مردان شود:
-
کاهش کیفیت اسپرم: پرکاری تیروئید با کاهش غلظت اسپرم، تحرک ضعیف و تغییرات در مورفولوژی اسپرم همراه است.
-
افزایش استرس اکسیداتیو: سطح بالای هورمونهای تیروئیدی میتواند باعث آسیب به سلولهای تولیدکننده اسپرم شود.
-
کاهش حجم مایع منی و افزایش استروژن نیز ممکن است دیده شود.
سایر علتهای مرتبط با ناباروری ناشی از تیروئید
- اختلال در عملکرد تخمدان: به طور کلی، مشکلات تیروئید (کمکاری یا پرکاری)، به عنوان یکی از عوامل عدم تخمکگذاری شناخته شدهاند. تخمکگذاری یک فرآیند ماهیانه است که در آن، یک تخمک آزاد میشود تا بارور شود. اگر تخمکی آزاد نشود، فرد باردار نمیشود؛ حتی اگر چرخههای قاعدگی منظمی داشته باشد.
- کوتاه شدن فاز لوتئال: از زمان تخمکگذاری شروع شده و روز قبل از دوره بعدی تخمکگذاری به پایان میرسد. زمانی که این فاز کوتاه شود ممکن است تخمک بارور شده طی قاعدگی از بدن خارج شود، پیش از اینکه بتواند لانه گزینی کند و فرد متوجه بارداری خود شود
- عدم تعادل در سطح استروژن و پروژسترون: برای باروری، سطح نرمال هر دو هورمون ضروری است.
تشخیص مشکلات تیروئید
زوج نابارور، به زوجی اطلاق میشود که طی یکسال بدون استفاده از روشهای جلوگیری از بارداری، موفق به بارداری نشوند. در این حالت، زوجها به متخصص باروری مراجعه میکنند. در میان آزمایشاتی که برای آنها تجویز میشود، پزشک آزمایشی برای تشخیص مشکلات تیروئید در زن (زیرا اختلالات تیروئیدی در زنان شایعتر از مردان است) درخواست میکند. در این آزمایشات، سطح هورمونهای TSH، T4 و T3 اندازهگیری میشود.
درمان مشکلات تیروئید
درمان ناباروری ناشی از بیماریهای تیروئیدی در اکثر مواقع شامل استفاده از دارو برای برگرداندن سطوح هورمونهای تیروئید به محدوده طبیعی است. این امر در مردان موجب بهبود کیفیت و کمیت اسپرم میشود. در زنان هم موجب نرمال شدن سطوح هورمونها و در نتیجه اصلاح مشکلات تخمکگذاری و قاعدگی که سبب ناباروری شدهاند، میشود. همچنین، سطوح ایده آل هورمونهای تیروئید برای لقاح ضروری است.
بدون دیدگاه