آنچه در این مقاله خواهید خواند:
علت بیماری گریوز چیست؟
بیماری گریوز یک بیماری خودایمنی است که در آن سیستم ایمنی بدن به دلایلی علیه قسمتی از بدن یا قسمتهایی از بدن رفتار میکند. بیماران مبتلا به بیماری گریوز، پروتئینهایی به نام ایمونوگلوبولینهای محرک تیروئید تولید میکنند. این ایمونوگلوبولینها توانایی اتصال به هورمون محرک تیروئید (TSH)را دارند. به این ترتیب ایمونوگلوبولینهای محرک تیروئید به صورت مداوم به سلولهای تیروئید برای تولید هورمون تیروئید فشار میآورند. در واقع، هیچ راهی برای متوقف کردن آن وجود ندارد، زیرا تولید ایمونوگلوبولین تحریککننده تیروئید بههیچ وجه کنترل نمیشود. سلولهای تیروئید اساساً فریب میخورند تا هورمون تیروئید بیشتری تولید کنند و درنتیجه پرکاری تیروئید ایجاد میشود. درمان قطعی گریوز، جراحی تیروئید است که در ادامه توضیح خواهیم داد.
راههای درمان بیماری گریوز چیست؟
سه روش درمانی برای بیماری گریوز وجود دارد که در ادامه هر یک از آنها را توضیح میدهیم و سپس با درمان قطعی گریوز آشنا خواهیم شد.
درمان گریوز با داروهای ضد تیروئید
پزشک احتمالاً دارویی برای کنترل پرکاری تیروئید برای شما تجویز خواهد کرد. دو دارو وجود دارد که معمولاً برای کنترل پرکاری تیروئید تجویز میشود. اولی متیمیزول و دومی پروتیوراسی(PTU) است. این داروها از تولید هورمون تیروئید توسط تیروئید جلوگیری میکنند. این داروها باید توسط متخصصان غدد تجویز شوند که نحوه عملکرد این داروها و عوارض جانبی احتمالی و عوارض استفاده از آنها را میدانند. این داروها معمولاً چندین هفته طول میکشد تا اثر کنند و معمولاً در طولانی مدت برای مدیریت بیماری گریوز استفاده نمیشوند. آنها معمولاً بهعنوان یک “راهحل کوتاه مدت” در نظر گرفته میشوند. پرکاری تیروئید بهطورکلی پس از قطع هر یک از این دو دارو عود میکند.
عوارض جانبی متعددی وجود دارد که باید در مورد داروهای ضد تیروئید بدانید. ممکن است نسبت به این داروها واکنش آلرژیک بدهید. علاوه بر این، تهوع، استفراغ، سوزش قلب، طعم فلزی، از دست دادن چشایی، و درد استخوان و عضله نیز ممکن است برای شما رخ دهد. در بعضی مواقع، وضعیت نادر از دست دادن گلبولهای سفید خون نیز میتواند اتفاق بیفتد که باید کنترل شود. این وضعیت آگرانولوسیتوز نامیده میشود. اگر در حین مصرف این داروها دچار تب، سرفه یا علائم سرماخوردگی شدید، فوراً با متخصص غدد خود تماس بگیرید چون میتواند بسیار جدی باشد. از این نوع داروها میتوان برای آمادهسازی فرد برای درمان با ید رادیواکتیو و عمل جراحی نیز استفاده کرد.
درمان گریوز با ید رادیواکتیو
رایج ترین روش درمانی برای بیماری گریوز ید رادیواکتیو است. در نتیجه ممکن است پزشک درمان با ید رادیواکتیو را بیشتر از داروهای ضد تیروئید ترجیح دهد. زیرا داروهای ضد تیروئید راه حل همیشگی برای بیماری گریوز نیستند و یک راهکار به صورت موقتی هستند.
ید رادیواکتیو به شکل کپسول یا قرص داده میشود. درمان با ید رادیواکتیو ممکن است ماهها طول بکشد تا واقعاً اثر مورد نظر را ایجاد کند. درمانهای مکرر ید رادیواکتیو ممکن است برای کنترل نهایی بیماری گریوز در ۷۰ درصد بیماران مورد نیاز باشد. اگر بیمار درنتیجه بیماری گریوز دچار تغییرات چشمی یا مدار چشمی شده باشد، معمولاً ید رادیواکتیو به عنوان یک گزینه درمانی مورد توجه قرار نمیگیرد.
ید رادیواکتیو توسط سلولهای تیروئید که هورمون تیروئید تولید میکنند جذب میشود. از آنجاییکه سلولهای تیروئید بیماری گریوز برای تولید بیشتر و بیشتر هورمون تیروئید فریب میخورند، ید رادیواکتیو وارد سلولهای تیروئید تولیدکننده هورمون تیروئید میشود. ید رادیواکتیور اثر تشعشع روی سلولها میگذارد. اینکه چه مقدار ید رادیواکتیو برای درمان یک بیمار مبتلا به بیماری گریوز توصیه میشود، جای بحث دارد.
در تئوری، هدف از ید رادیواکتیو برای بیماری گریوز، دادن ید کافی برای درمان مؤثر بیماری گریوز و حفظ تولید کافی هورمون تیروئید توسط سلولهای تیروئید باقی مانده است. با این حال، در بیشتر شرایط، اکثر بیماران مبتلا به بیماری گریوز که با ید رادیواکتیو درمان میشوند، درنهایت تولید هورمون تیروئید پایین (کمکاری تیروئید) را تجربه میکنند. بنابراین نیاز به جایگزینی طولانی مدت هورمون تیروئید دارند.
نکات مهم درمان گریوز با ید رادیواکتیو
به گفته وب سایت معتبر medscape هنگام درمان با این روش، نکات زیر را باید رعایت کنید.
- دوز معمول بین ۵ الی ۱۵ mCi است. دوزهای بالاتر برای بیمارانی که گواترهای بزرگ دارند، جذب ید رادیواکتیو کم دارند، یا با داروهای ضد تیروئید پیش درمان شده اند، مورد نیاز است.
- بیمارانی که در حال حاضر داروهای ضد تیروئید مصرف می کنند باید حداقل ۲ روز قبل از مصرف ید، دارو را قطع کنند. پیش درمانی با تیوآمیدها میزان بهبودی درمان با ید را در بیماری های پرکاری تیروئید کاهش می دهد.
- نتایج آزمایش عملکرد تیروئید به طور کلی در عرض ۶ الی ۸ هفته پس از درمان بهبود مییابد، اما این میتواند بسیار متغیر باشد.
- ممکن است در سال اول تا ۹۰ درصد از بیمارانی که دوزهای بالاتر ید رادیواکتیو دریافت میکنند، دچار کم کاری تیروئید شوند. هنگامی که بیماران دچار کم کاری تیروئید میشوند، نیاز به جایگزینی مادام العمر با هورمون تیروئید دارند.
- این احتمال وجود دارد که ید رادیواکتیو بتواند با ترشح هورمون های تیروئید، بروز طوفان تیروئید را تسریع کند. این خطر در بیماران مسن و ناتوان بیشتر است. این مشکل را میتوان با تجویز قبل از درمان با داروهای ضد تیروئید مانند پروپیل تیواوراسیل (PTU) یا متی مازول برطرف کرد، اما داروهای ضد تیروئید نیز ممکن است اثربخشی ید رادیواکتیو را کاهش دهند.
- اگر عملکرد تیروئید طی ۶ الی ۱۲ ماه پس از درمان عادی نشود، می توان دوره دوم را با دوز مشابه یا بالاتر تجویز کرد. دوره سوم به ندرت مورد نیاز است.
- اگر باردار هستید یا قصد دارید ظرف یک سال آینده باردار شوید، نباید از درمان با ید رادیواکتیو استفاده کنید.
درمان گریوز با جراحی تیروئید
جراحی تیروئید گزینه ارجح برای افرادی است که نیاز به درمان قطعی گریوز دارند، از جمله:
- افرادی که پرکاری تیروئید شدید و غیر قابل کنترل دارند.
- افرادی که سایر عوارض ناشی از پرکاری تیروئید دارند.
- افرادی که میخواهند باردار شوند.
خطر اصلی جراحی تیروئید، وجود امکان آسیب به غدد پاراتیروئید است که سطح کلسیم بدن را کنترل می کنند. اما انتخاب یک جراح تیروئید مجرب میتواند عوارض جانبی این جراحی را به حداقل برساند.
نکات مهم جراحی تیروئید برای درمان گریوز
جراحی ممکن است به دلایل زیادی توصیه شود. نکاتی را در مورد جراحی گریوز باید بدانید که عبارتاند از:
- جراحی، درمانی ۱۰۰٪ مؤثر برای بیماری گریوز است.
- هنگامیکه غده تیروئید گریوز بسیار بزرگ است، جراحی تیروئید بهطور کلی درمان ارجح در نظر گرفته میشود.
- زمانی که داروهای ضد تیروئید و ید رادیواکتیو بی اثر باشند، جراحی بهترین گزینه است.
- جراحی مناسب بیمارانی است که نمیتوانند داروهای ضد تیروئید و ید رادیواکتیو را مصرف کنند یا تحمل کنند.
- جراحی نیاز به برداشتن کامل تیروئید دارد.
- جراحی بیماری گریوز فقط باید توسط جراحان متخصص تیروئید انجام شود. این عمل باید جزو جراحیهای روزانه پزشک جراح تیروئید باشد. درواقع پزشک باید بسیار ماهر و مجرب باشد.
- اگر بیماری اربیتال دارید، جراحی بهترین درمان برای مدیریت غده تیروئید بیماری گریوز است.
- فرد پس از جراحی نیاز به داروهای هورمونی تیروئید مادام العمر و نظارت مداوم دارد.
راه درمان قطعی گریوز چیست؟
میان راههای گفته شده، جراحی تیروئید و برداشتن غده تیروئید بهترین و قطعیترین راه درمان بیماری گریوز است.
دکتر احمد فنایی جراح تیروئید و پاراتیروئید و عضو فعال انجمن تروئید آمریکا (ATA) هستند. ایشان اعمال جراحی را با استفاده از به روزترین تجهیزات پزشکی در مجهزترین بیمارستانها انجام میدهند. دکتر احمد فنایی به جراح پنجه طلای تیروئید مشهور هستند.
بدون دیدگاه