آنچه در این مقاله خواهید خواند:
آیا شما در معرض خطر ابتلا به پرکاری تیروئید هستید؟
بیماری تیروئید یکی از علل شایع عدم تعادل هورمونها در بدن است. چنانچه غده تیروئید بیش از حد طبیعی هورمون ترشح کند، پرکاری تیروئید رخ میدهد. به طور کلی، نمیتوان از بیماری تیروئید پیشگیری کرد اما آگاهی از فاکتورهای خطر و نشانهها میتواند به پیشگیری از عوارض جدی آن کمک کند. احتمال ابتلای برخی افراد به مشکلات تیروئید بیش از سایرین است. یکی از فاکتورهای خطر ابتلا به پرکاری تیروئید وجود سابقه پرکاری تیروئید در خانواده است. در ادامه مطلب سایر مواردی که علاوه بر پرکاری تیروئید ارثی میتواند احتمال ابتلابه این بیماری را افزایش دهد آشنا میشویم.
پرکاری تیروئید ارثی
سابقه خانوادگی: در صورت وجود سابقه ابتلا به بیماری تیروئید یا بیماری خود ایمنی (مانند گریوز) در خانواده، فرد در معرض خطر ابتلا به بیماری گریوز و پرکاری تیروئید قرار دارد.
جهش ژنی: بر اساس یک مطالعه در سال ۲۰۰۴، پرکاری تیروئید خانوادگی به دلیل جهش ژنی در گیرنده هورمون تحریککننده تیروئید (TSH)، پرکاری تیروئید ارثیِ غیر خود ایمنی (که در اثر بیماری خود ایمنی نیست) ایجاد میشود که به عنوان مشخصه کروموزوم غیر جنسی انتقال مییابد. این اتفاق با ظهور نشانههای پرکاری تیروئید و گواتر بدون حضور نشانهای از بیماریهای خود ایمنی بروز میکند.
تشخیص بیماری بر مبنای عدم حضور نشانههای معمول پرکاری تیروئید ناشی از بیماری خود ایمنی، صورت گرفته است. سن شروع پرکاری تیروئید در این حالت بسیار متغیر است و ممکن است در کودکی یا بزرگسالی پیشرفت کند. با این حال، عدم وجود رابطه مشخص بین ژنوتایپهای جهش یافته و فنوتیپ بیماری، ارزش پیشبینی آزمایش ژنتیک را در خانوادههای دارای پرکاری تیروئید غیرخود ایمنی ارثی محدود میکند.
عواملی که ارثی بودن تیروئید پرکار را تشدید میکنند
پرکاری تیروئید ارثی تنها علتی که احتمال ابتلا به این بیماری را افزایش میدهد نیست، از جمله دیگر عوامل تاثیرگذار عبارتند از:
-
سابقه خانوادگی بیماریهای خودایمنی
-
وجود ژنهای خاصی که با بیماریهای خودایمنی مرتبط هستند (مانند HLA-DR3)
-
جنسیت (زنان بیشتر در معرض ابتلا هستند)
-
عوامل محیطی مانند استرس، سیگار کشیدن یا عفونتها ممکن است همراه با استعداد ژنتیکی، باعث بروز بیماری شوند.
اگرچه پرکاری تیروئید میتواند عوامل غیر ژنتیکی هم داشته باشد، اما ژنتیک و سابقه خانوادگی یکی از عوامل مهم در ابتلا به آن محسوب میشود. اگر در خانواده شما کسی دچار بیماریهای تیروئید بوده است، بهتر است نسبت به علائم این بیماری آگاه باشید و در صورت لزوم، آزمایشهای مربوطه را انجام دهید.
علل پرکاری تیروئید
همانطور که گفتیم پرکاری تیروئید ارثی یکی از دلایل ابتلا به این بیماری است. همچنین گریوز، یک اختلال خود ایمنی، شایعترین دلیل پرکاری تیروئید است. بیماری گریوز بیشتر در زنان اتفاق میافتد؛ اگر در خانواده بیمار، فردی به گریوز مبتلا باشد باید حتماً به پزشک گفته شود. سایر دلایل پرکاری تیروئید عبارتند از:
- ید بیش از حد
- تومورهای تخمدان
- تومورهای خوشخیم غده هیپوفیز یا تیروئید
- التهاب غده تیروئید
نشانههای پرکاری تیروئید
افزایش هورمونهای T3 و T4 میتواند سرعت متابولیسم بدن را به شدت افزایش دهد. در اثر این اتفاق ممکن است فرد حالات زیر را تجربه کند:
- افزایش ضربان قلب
- فشار خون بالا
- لرزش دست
- عرق زیاد و کاهش تحمل در برابر گرما
- حرکات مکرر روده
- کاهش وزن
- سیکلهای نامنظم قاعدگی در زنان
تشخیص و درمان پرکاری تیروئید
پرکاری تیروئید ارثی میتواند خیلی زود تشخیص داده شود. اگر سابقه این بیماری را در خانواده دارید، در اولین زمان ممکن به پزشک مراجعه کنید و آزمایش تیروئید بدهید.
اولین قدم در تشخیص پرکاری تیروئید، ارائه تاریخچه کامل پزشکی و انجام تست فیزیکی است. در ادامه ممکن است پزشک آزمایشهای دیگری از جمله تست کلسترول، تست عملکرد تیروئید، اولتراسونیک و سیتیاسکن یا ام آر ای را تجویز کند. درمان بیماری بر اساس نیاز بیمار ممکن است به صورت درمان دارویی، ید رادیواکتیو و جراحی انجام شود.
بهترین راه درمان پرکای تیروئید، جراحی تیروئید است. پس از جراحی و برداشتن غده تیروئید، فرد دچار کم کاری تیروئید میشود. اما درمان کم کاری تیروئید بسیار آسان تر از پرکاری تیروئید است و عوارض کمتری برای شخص دارد.
جهت تعیین وقت و مشاوره با دکتر سید احمد فنایی، بهترین جراح تیروئید و پاراتیروئید و عضو انجمن تیروئید آمریکا، میتوانید از طریق تماس با شمارههای درج شده یا پر کردن فرم رزرو آنلاین اقدام نمایید.
بدون دیدگاه