آنچه در این مقاله خواهید خواند:
کمبود ید
کمبود ید امری بسیار شایع است، به ویژه در اروپا و کشورهای جهان سوم که خاک و مواد غذایی آنها دارای مقادیر کم ید است. بدن شما از ید برای ترشح هورمون تیروئید استفاده میکند. به همین دلیل کمبود ید میتواند موجب کم کاری تیروئید شود؛ شرایطی که در آن غده تیروئید نمیتواند به قدر کافی هورمون تیروئید تولید کند. خوشبختانه این مشکل به راحتی قابل پیشگیری است. افزودن مقداری نمک یددار به وعدههای غذایی به شما کمک میکند تا ید موردنیاز بدنتان تامین شود. اگر احساس میکنید که دچار این مشکل هستید، بهتر است با پزشک خود مشورت کنید. پزشک نشانههای ظاهری این کمبود را مانند گواتر را بررسی میکند. حدود ۳۰% جمعیت جهان در معرض خطر این کمبود هستند. در ادامه با عوارض کمبود ید در بدن آشنا میشوید.
کمبود ید باعث چه بیماری می شود؟
این کمبود میتواند مشکلات متعددی به وجود بیاورد. دانشمندان با مطالعه نقش ید در بدن، تاثیر آن بر سلامت افراد را بررسی کردند. در ادامه نمونههایی از آنها آورده شده است:
عملکرد شناختی در دوران کودکی:
کمبود شدید ید در طول دوران کودکی اثرات مخربی بر رشد مغز و سیستم عصبی میگذارد.
گواتر:
بدون وجود مقدار کافی ید در بدن، غده تیروئید به طور فزایندهای بزرگ میشود (گواتر ایجاد میشود)، زیرا که تیروئید سعی میکند تا به تقاضای ترشح هورمون تیروئید در بدن پاسخ بدهد. کمبود این ماده شایعترین دلیل گواتر و بزرگی غده تیروئید در جهان است. در بیماری گواتر، گرههای تیروئیدی میتوانند گسترش یابند. بیمارانی که گواتر بزرگ دارند ممکن است نشانههایی از شوک را تجربه کنند، به ویژه زمانی که دراز کشیدهاند، به سختی نفس میکشند و میبلعند.
کم کاری تیروئید:
از آنجا که سطوح ید در بدن پایین میآید، ممکنست کمکاری تیروئید رخ بدهد. زیرا ید برای ترشح هورمون تیروئید لازم است. در حالیکه این امر در ایالات متحده آمریکا شایع نیست، اما شایعترین علت کمکاری تیروئید در جهان محسوب میشود.
کمبود ید در بارداری و مشکلات مربوطه:
کمبود ید به ویژه در دوران بارداری یا شیردهی بسیار مهم است. کمبود این ماده در مادر با سقط جنین، تولد نوزاد مرده، زایمان زودرس و ناهنجاریهای ذهنی در کودکان آنها ارتباط دارد. فرزندان مادرانی که در طول بارداری کمبود ید شدید داشتهاند، میتوانند معلولیت ذهنی و مشکلات مرتبط با رشد، شنوایی و تکلم داشته باشند. در شدیدترین حالت کمبود این ماده، تیروئید کمکار میتواند منجر به کرتینیسم (سندرمی که مشخصهاش آسیب دائمی مغز، تشنج، کر و لالی و کوتاهی قد است)، گرچه این اتفاق در جهان نادر است.
کمبود این ماده شایعترین دلیل قابل پیشگیری معلولیتهای ذهنی درجهان است. حتی کمبود ید متوسط در دوران بارداری هم میتواند با هوش پایین کودکان مرتبط باشد.
برای مشاهده علائم کمبود ید در بدن روی لینک درج شده کلیک کنید.
کمبود ید چه کسانی را تحت تأثیر قرار میدهد؟
افرادی که از نمک یددار استفاده نمیکنند. بیش از ۱۰٪ از جهان به نمک یددار دسترسی ندارند.
افرادی که در مناطقی دور از دریا و در ارتفاعات بالاتر زندگی میکنند. محیط طبیعی آنها حاوی ید بسیار کمی است.
افرادی که ماهی یا لبنیات نمیخورند، مانند گیاهخواران. غذاهای دریایی و لبنیات از بزرگترین منابع ید هستند.
زنان باردار. زنان باردار برای دریافت ید کافی برای جنین در حال رشد، به ۵۰٪ ید بیشتر از زنان غیر باردار نیاز دارند.
درمان کمبود ید چگونه انجام میشود؟
درمان بسته به شدت کمبود و شرایط فردی (مانند سن، بارداری، یا وجود بیماری تیروئید) متفاوت است، اما روشهای رایج شامل موارد زیر است:
استفاده از نمک یددار
-
سادهترین و رایجترین راه پیشگیری و درمان خفیف کمبود است.
-
استفاده روزانه از نمک یددار در پخت و پز میتواند نیاز بدن به ید را تأمین کند.
مکملهای ید (قرص ید)
-
در موارد متوسط تا شدید کمبود، پزشک ممکن است مکملهای ید (معمولاً یدور پتاسیم یا یدور سدیم) تجویز کند.
-
مصرف این مکملها باید تحت نظر پزشک باشد، چون مصرف بیش از حد ید نیز ممکن است باعث اختلالات تیروئیدی شود.
رژیم غذایی غنی از ید
گنجاندن مواد غذایی حاوی ید مانند موارد زیر:
-
-
ماهیها و غذاهای دریایی
-
لبنیات (شیر، پنیر، ماست)
-
تخممرغ
-
جلبک دریایی (مثل کلپ، نوری)
-
برخی سبزیجات (مثل اسفناج و سیبزمینی)
-
تزریق ید یا مکملهای تجویزی خاص (در موارد خاص)
-
در برخی از مناطق با کمبود شدید ید یا در موارد خاص مانند بارداری، ممکن است پزشک مکملهای تزریقی یا دوزهای خاصی از ید تجویز کند.
درمان بیماریهای ناشی از کمبود ید
-
اگر کمبود این ماده باعث بروز گواتر یا کمکاری تیروئید شده باشد، درمان این بیماریها (مثل تجویز لووتیروکسین برای کمکاری تیروئید) نیز ضرورت دارد.
تشخیص کمبود ید چگونه است؟
اگر غده تیروئید شما بزرگ شده یا گواتر دارید، پزشک شما ممکن است بتواند کمبود ید را به صورت بصری تشخیص دهد. آنها ممکن است آزمایشهای تصویربرداری مانند سونوگرافی تیروئید یا اسکن تیروئید را برای اندازهگیری غده تیروئید شما و بررسی ناهنجاریهای آن تجویز کنند. پزشک همچنین ممکن است آزمایش خون تیروئید را تجویز کند. سطح پایین هورمون تیروئید یا سطح بالای هورمون تحریککننده تیروئید (TSH) میتواند نشان دهنده کمبود ید باشد.
تمام نوزادان تازه متولد شده از طریق آزمایش خون از نظر کمکاری تیروئید بررسی میشوند.
اگر میخواهید درباره دکتر احمد فنایی بیشتر بدانید روی لینک آن کلیک کنید. همچنین میتوانید برای تعیین وقت از طریق تماس با شمارههای درج شده یا پر کردن فرم نوبت دهی آنلاین اقدام نمایید.
بدون دیدگاه