آنچه در این مقاله خواهید خواند:
چرا غدد تیروئید کودکان دچار مشکل میشود؟
اختلال در غدد تیروئید، بیماری است که میتواند هر کسی را در هر سنی از جمله کودکان و نوزادان تحت تاثیر قرار دهد. شایعترین علت اختلال در غدد تیروئید کودکان ، سابقه خانوادگی در این بیماری است. کودکانی که والدین، پدربزرگ، مادربزرگ یا خواهر و برادرشان کم کاری تیروئید دارند، در معرض خطر بالای ابتلا به بیماری تیروئید هستند. کم کاری تیروئید مادرزادی نیز از جمله این اختلالات است
علت اختلالات تیروئید در کودکان
شرایط اتوایمیون مانند بیماری گریوز (نوعی پرکاری اتوایمیون تیروئید است) یا تیروئیدیت هاشیموتو (نوعی التهاب مزمن تیروئید است که به علت نوعی بیماری خودایمنی به وجود میآید)، بیشتر در دوران بلوغ ظاهر میشود. این بیماری دختران را بیشتر از پسران تحت تاثیر قرار میدهد. سایر علل شایع اختلال در غدد تیروئید کودکان عبارتند از:
- نداشتن ید کافی در غذای کودک
- داشتن یک تیروئید غیر فعال یا نداشتن غده تیروئید (که کم کاری مادرزادی تیروئید نامیده میشود)
- درمان نادرست بیماری تیروئید مادر در دوران بارداری
- غده هیپوفیز غیر طبیعی
علائم اختلال در غدد تیروئید کودکان چیست؟
اختلال در غدد تیروئید در هر سنی رخ میدهد اما علائم آن در کودکان متفاوت است. علائم اختلال در غدد تیروئید نوزادان در چند هفته یا چند ماه بعد از تولد رخ میدهد. علائم بسیار نامحسوس هستند و ممکن است توسط والدین یا پزشکان تشخیص داده نشود. علائم عبارتند از:
- زرد شدن پوست و قسمت سفید رنگ چشم
- یبوست
- ضعف در خوردن شیر
- پوست سرد
- کاهش گریه
- تنفس بلند
- خواب بیشتر/ کاهش فعالیت (خستگی یا بیحالی)
- زبان بزرگ
بیشتر بخوانید: از علت تا درمان کم کاری تیروئید در نوزادان نارس
نشانههای اختلال در غدد تیروئید کودکان نوپا
مشکلات مربوط به هیپوتیروئیدیسم (کم کاری تیروئید) در اوایل دوران کودکی بسته به سن کودک متفاوت است. اختلال در غدد تیروئید کودکان به صورت علائم زیر ظاهر میشود:
- قد کوتاهتر از حد متوسط
- اندام کوچکتر از حد متوسط
- بلوغ دیررس
- رشد ذهنی کند
- ضربان قلب کندتر از حد متوسط
- شکنندگی مو
- پف در صورت
علائم زیر شایعترین علائم تیروئید در بالغین است که در کودکان نیز ظاهر میشود:
- خستگی
- یبوست
- پوست خشک
کم کاری تیروئید کودکان
در کودکان، کمکاری تیروئید که اغلب مادرزادی یا اکتسابی (مثلاً بهدلیل بیماری خودایمنی) است باعث کاهش تولید هورمون تیروئید شده و خطراتی مانند اختلال در رشد، خوابآلودگی، یبوست، تغذیه ضعیف و زردی را ایجاد میکند؛ با تشخیص زودهنگام از طریق غربالگری نوزادی و درمان با لووتیروکسین معمولاً رشد و تکامل مغزی بهصورت طبیعی ادامه مییابد.
برای کسب اطلاعات درباره کم کاری تیروئید کودکان از نحوه تشخیص تا درمان، روی لینک درج شده کلیک نمایید
پرکاری تیروئید کودکان
پرکاری تیروئید در کودکان—که عمدتاً ناشی از بیماری گریوز است—باعث علائمی مثل تپش قلب، کاهش وزن با وجود اشتهای بالا، تعریق، تحریکپذیری، بزرگشدن غده تیروئید و گاهی بیرونزدگی چشمها میشود و تشخیص آن با آزمایش سطح بالای T4 و پایین بودن TSH و تصاویر رادیولوژی تأیید میشود؛ درمان شامل داروهای ضدتیروئید، گاه ید رادیواکتیو یا جراحی است.
برای کسب اطلاعات درباره بیماری گریوز در کودکان از علت تا درمان روی لینک درج شده کلیک کنید.
تیروئید کودکان باید چند باشد؟
مقدار نرمال هورمونهای تیروئید در کودکان به سن و مرحله رشد آنها بستگی دارد. مهمترین هورمونهایی که برای بررسی عملکرد تیروئید اندازهگیری میشوند، عبارتاند از:
آزمایشهای رایج تیروئید
TSH (هورمون محرک تیروئید)
-
T4 آزاد (Free T4)
-
گاهی T3 و T3 آزاد نیز بررسی میشوند
مقادیر نرمال TSH و Free T4 در کودکان (برحسب سن)
| سن کودک | TSH (mIU/L) | Free T4 (ng/dL) |
|---|---|---|
| نوزاد (۰-۴ روزه) | 1.0 – 39.0 | 0.9 – 2.6 |
| نوزاد (۵ روز تا ۱ ماه) | 1.7 – 9.1 | 0.9 – 2.3 |
| ۱ تا ۱۲ ماهگی | 0.8 – 6.3 | 0.9 – 2.2 |
| ۱ تا ۵ سالگی | 0.7 – 5.9 | 0.8 – 1.8 |
| ۶ تا ۱۰ سالگی | 0.6 – 4.8 | 0.8 – 1.7 |
| ۱۱ تا ۱۸ سالگی | 0.5 – 4.3 | 0.8 – 1.8 |
📌 توجه: این مقادیر بسته به روش آزمایشگاه ممکن است کمی تفاوت داشته باشد.
نکتههای مهم:
-
TSH بالا و Free T4 پایین → نشاندهندهی کمکاری تیروئید
-
TSH پایین و Free T4 بالا → نشاندهندهی پرکاری تیروئید
آیا تیروئید در کودکان درمان دارد؟
بله، بیماریهای تیروئید در کودکان معمولاً قابل درمان هستند و در صورت تشخیص بهموقع، میتوان از بیشتر عوارض رشد، یادگیری و عملکرد بدن جلوگیری کرد. نوع درمان بستگی به نوع اختلال تیروئیدی دارد.
بدون دیدگاه